Categoriearchief: Orgel 1

Pijporgel 1

Pijporgel1

Stap1

Dit is een proces dat al heel tijdje geleden gestart is. Op Ebay vond ik orgelpijpen te koop. Ze kwamen uit een oud kerkorgel te Borgworm. Ik heb er daar een deel van gekocht.

Mijn bedoeling was deze pijpen op een windkast te plaatsen die door een ventilator van luchtdruk voorzien werd. Elektromagneten moeten de luchtdoorgang naar de pijpen openen en sluiten. De elektromagneten moeten bestuurd worden door mijn laptop en Midi.

Rapper gezegd dan gedaan.

Stap2

Van orgelbouwer Johnny Verbeeck waar ik af en toe contact mee heb, heb ik enkele elektromagnetische ventielen gekocht die voor mijn doel bruikbaar zijn. Ik heb ze aangesloten op een 12 Volt gelijkstroombron uit een oude PC en het stroomverbruik gemeten. Dit viel heel goed mee. Ik heb nog een paar transformators liggen en die kunnen deze elektromagneten van de nodige stroom voorzien.

Stap3

Online heb ik Midiboutique gevonden. Dit is een Bulgaars bedrijfje dat klaargesoldeerde en uitgeteste elektronische printplaten verkoopt waarmee binnenkomende midi-commando’s uit een PC omgezet worden in het aanschakelen van de juiste magneetventielen. Een testopstelling van 10 magneten gemonteerd op een plankje, verliep perfect.

Stap4

Eveneens bij Verbeeck heb ik een ventilator gekocht waarmee ik mijn toekomstig orgel van lucht wil voorzien. Het toestel levert lucht op overschot, maar het geproduceerde geruis is een probleem. Ik heb al meteen een houten behuizing gemaakt voor deze ventilator in de hoop het storende geruis te kunnen dempen. Hierbij zorgde ik ervoor dat de aangezogen lucht via een geluidsdempend luchtkanaal over de motor heen liep (afkoeling) tot bij de luchtcentrifuge. Dit was gelukkig een heel duidelijke verbetering.

Deze ventilator levert verder een zeer behoorlijk debiet aan lucht. De druk zit rond de 20cm waterkolom wat voor orgels vrij hoog is. De enkelfasige motor heeft een vermogen van ongeveer 300W. Ik moet dus een windkast maken die deze druk kan verlagen tot ca. 9cm waterdruk.

Deze windkast is een complete mislukking geworden. Ze was te klein en de regelklep werkte niet naar behoren.

Dan heb ik geprobeerd de motorsnelheid te regelen met een dimmer. Ik hoopte dat niet alleen de druk daardoor zou verlagen, maar dat ook het geluidsniveau van de motor zou afnemen. De dimmer ging meteen bij het opstarten al stuk.

Stap5

Godfried Willem Raes (Logos Gent) vertelde me dat hij werkte met een 3 fasenmotor en met een elektronische snelheidsregeling speciaal voor dit soort motoren.

Dit leek me een goed idee. Ik heb echter beroep moeten doen op een gespecialiseerde technieker om de motoras van de ventilator los te krijgen. Deze man heeft mij ook een goede regelaar aangewezen en verkocht. Hierdoor kan het toerental nu geregeld worden tot op 1 omwenteling/min nauwkeurig.

Stap6

In 2012 heb ik een schoolproject geleid waarbij 19 leerlingen elk een houten orgelpijp maakten die dan op mijn windkast zouden gezet worden. Dergelijke projecten hebben bij mij naast hun educatief belang, altijd als voordeel dat ik ineens met een zeer concrete deadline zit. Er komt dus eindelijk schot in deze orgelzaak.

Orgelproject-4939
Twintig zinken pijpen van het Borgworm-orgel

 

Orgelproject-4941
Achteraanzicht van het 20 toonsorgel. Onderaan de foto is nog een stukje te zien van de elektronische toerenregelaar.

Deze foto’s werden genomen tijdens het schoolproject. De leerlingen waren toen nog niet klaar met hun orgelpijp, maar kregen wel een idee van het einddoel. Meer dan de helft van de zinken pijpen werden op het einde van de 2daagse vervangen door de houten (MDF) pijpen van de leerlingen. Het resultaat was niet perfectnatuurlijk, maar verrassend goed.

Stap7

De windkast uit het schoolproject bevat 20 elektromagneten en het orgel kan dus slechts met 20 pijpen spelen. De zinken pijpen uit de schoolopstelling heb ik nu vervangen door 20 lood/tin pijpen uit prestantregister en deze klinken bijzonder aangenaam. Een opname hiervan (augustus 2014) kun je hier beluisteren.  De muziek heb ik uit het geheugen neergeschreven. Het is een 30jaar oude herinnering aan een gaillarde die ik ooit op band had staan, maar die ik wel dikwijls beluisterd heb.

audio50

stap8

Momenteel is deze opstelling ontmanteld om er een orgeltje van te maken die naam waardig. De geluidsdempende kist werd opnieuw gemaakt waarbij de ventilator niet meer rechtstreeks met de kast in contact komt maar op een laag schuimrubber staat. De uitlaat van de ventilator staat met een leren kous in verbinding met de rest van de kist. De inlaat is de smalle vertikale opening rechts die de lucht via een sas over de motor heen tot bij de centrifuge laat (helemaal links) Het voorpaneel is nog even verwijderd omwille van de foto, maar werd nadien vastgelijmd. De bovenplaat blijft afneembaar.

IMG_1226IMG_1217 IMG_1220 IMG_1221 IMG_1222 IMG_1223 IMG_1224 IMG_1225   IMG_1228 IMG_1229 IMG_1230 IMG_1231